Elke belegger wil graag weten welk rendement hij of zij op zijn beleggingen maakt. Natuurlijk is het fijn dat achteraf te weten. Maar minstens zo belangrijk is het om tijdens de rit inzicht te hebben. Zo kun je momenten van aankoop, verkoop, bijkopen en ondersteunen met optieconstructies zelf bepalen met de nodige argumenten.
Er zijn diverse gedegen softwarepakketten op de markt om beleggingen bij te houden. Zakelijke beleggers zijn fiscaal verplicht een administratie te voeren en maken al gebruik van een boekhoudprogramma. Voor hen is het extra werk om dezelfde gegevens in twee pakketten in te voeren.
Dat werk kan bespaard worden door gebruik te maken van een artikel- en voorraadadministratie. Je definieert elke beleggingsaankoop als een apart artikelen. Elke transactie krijgt gestalte in een inkoop- of verkoopfactuur en wordt daarna afgewikkeld via de effectenrekening.
Binnen het online webbased boekhoudprogramma FrontAccounting hebben wij beleggingstransacties geintegreerd.
Grootboekrekeningen
Dit zijn de relevante grootboekrekeningen en verdichtingen
| Rekening | Rekeningnaam |
| 1 | Activa |
| 14 | Overige vorderingen |
| 147 | Vennootschapsbelasting (Overige vorderingen) |
| 1162 | Ingeh. dividendbel. 2012 NL |
| 15 | Effecten |
| 150 | Effecten (Effecten) |
| 1060 | Aandelen |
| 1065 | Aandelen diversen |
| 1070 | Aandelen met voorraad |
| 1080 | Opties |
| 1085 | Opties met voorraad |
| 16 | Liquide middelen |
| 160 | Banktegoeden (Liquide middelen) |
| 1031 | Bank XXX |
| 1044 | Effect Alex XX>XX>XX.XXX |
| 2020 | Tussenrekening bank<>bank |
| 2 | Passiva |
| 3 | Inkomsten |
| 50 | Opbrengsten |
| 590 | Overige bedrijfsopbrengsten (Opbrengsten) |
| 8290 | Kredietbeperking betalingskorting |
| 8610 | Koerswinst aandelen |
| 8615 | Verkoop aandelen |
| 8620 | Koerswinst opties |
| 8625 | Verkoop opties |
| 8630 | Opbrengst stockdividend |
| 80 | Financieel resultaat |
| 800 | Rentebaten banktegoeden (Financieel resultaat) |
| 8500 | Rente inkomsten bank |
| 808 | Ontvangen dividend (Financieel resultaat) |
| 8730 | Ontvangen dividend |
| 809 | Opbrengsten van overige vorderingen (Financieel resultaat) |
| 8540 | Renteopbrengsten |
| 8550 | Overig financieel inkomen |
| 810 | Kosten van schulden en andere rentelasten (Financieel resultaat) |
| 4550 | Financieringskosten |
| 4560 | Rente kosten banken |
| 4570 | Provisies en bewaarloon |
| 4 | Uitgaven |
| 74 | Overige bedrijfskosten |
| 750 | Andere kosten (Overige bedrijfskosten) |
| 4710 | Koersverlies aandelen |
| 4715 | Kostprijs aandelen |
| 4720 | Koersverlies opties |
| 4725 | Kostprijs opties |
Standaard bankrekening
Bij Bankboek & Grootboek > Onderhoud > Bankrekeningen kan een standaard bankrekening ingesteld. Ga je meerdere boekingen invoeren voor de effectenrekening, stel deze dan in ieder geval voor deze sessie is als standaard. Zo voorkom je, dat boekingen per ongeluk op een andere bankrekening terechtkomen.
Artikelcategorien
Maak voor elk aandeel een aparte artikelcategorie aan via Voorraad > Onderhoud > Toevoegen en wijzigen artikel(product)categorien.
We maken deze indeling om later per fonds het rendement te bekijken voor alle aandelentransacties, optietransacties, dividend en provisies.
Voorbeeld:
| Naam van de categorie: | Aandelen Royal Dutch Shell A |
| BTW type: | BTW 0% |
| Producttype: | Aangekocht |
| Basiseenheid: | Each |
| Niet verkopen: | (Leeg laten) |
| Rekening omzet: | 8615 Verkoop aandelen |
| Rekening voorraad: | 1070 Aandelen met voorraad |
| Verkoop Kosten rekening: | 4715 Kostprijs aandelen |
| Rekening voorraadverschillen; | 8290 Kredietbeperking betalingskorting |
| Project 1: | (Leeg laten) |
Producttype
Algemene stelregel is: Alles wat in portefeuille gehouden wordt (= op voorraad) krijgt de status Aangekocht. Kies voor alles wat hierbuiten valt: Dienst.
Een aandeel en een optie vallen onder Aangekocht. Dividend, stockdividend, dividendbelasting en provisie zijn Dienst artikelen.
Dividenduitkering
In ons voorbeeld keert Reed Elsevier (REN) een dividend uit van 200,00 EUR. Hierop wordt 15% bronbelasting ingehouden (15,00 EUR) en berekent de bank 3,00 EUR provisie.
We gaan ervan uit, dat er al een artikelcategorie bestaat voor Aandelen Reed Elsevier.
Maak eerst een artikelcategorie aan voor de inhouding dividendbelasting.
Maak de volgende artikelnummers aan:
| Item nr.: | REN-DIV |
| Naam: | Reed Elsevier Dividend |
| Categorie: | Aandelen Reed Elsevier |
| BTW-type van product: | BTW 0% |
| Producttype: | Dienst |
| Rekening omzet: | 8730 Ontvangen dividend |
| Verkoop Kosten rekening: | 4715 Kostprijs aandelen (is niet relevant) |
De niet genoemde regels op standaardwaarde laten staan.
| Item nr.: | REN-KSTN |
| Naam: | Reed Elsevier Provisie |
| Categorie: | Aandelen Reed Elsevier |
| BTW-type van product: | BTW 0% |
| Producttype: | Dienst |
| Rekening omzet: | 4570 Provisies en bewaarloon |
| Verkoop Kosten rekening: | 4570 Provisies en bewaarloon (is niet relevant) |
De niet genoemde regels op standaardwaarde laten staan.
Stockdividend
Stel, dat Royal Dutch Shell (RD) op 200 aandelen een stockdividend uitkeert met datum 25-3-2012. Ze worden met een ruilverhouding van 82:1 omgezet in 2 aandelen Royal Dutch a 27,30 EUR (transactienr 2006) en een overblijvende fractie van 36 stockdividenden met een waarde van 18,50 EUR (transactienr 2007).
Maak een nieuw artikel aan voor de aankoop van 2 aandelen in artikelcategorie Aandelen Royal Dutch Shell: Art.nr 2006 en omschrijving Royal Dutch Shell A 2012-03-25.
Als er nog geen artikelnummer voor het stockdividend is, maak deze dan aan eveneens in artikelcategorie Aandelen Royal Dutch Shell: Art.nr RD-SD en omschrijving Royal Dutch Shell Stockdividend. Producttyope is Dienst, want het gaat niet om een voorraad artikel. BTW zoals altijd 0% en rekening omzet is 8630 Opbrengst stockdividend. Verkoop Kosten rekening is niet relevant. Zet hier bijv 4715 Kostprijs aandelen.
Maak een directe inkoopfactuur vanaf Alex voor 2 x het nieuwe artikel 2006 tegen 27,30 EUR per stuk.
Voer direct de betaling aan deze leverancier in.
Maak een directe verkoop aan Alex met 2 x artikel RD-SD tegen 27,30 EUR per stuk en 1 x artikel RD-SD tegen 18,50 EUR.
Voer direct de ontvangst van betaling door klant Alex in.
Per saldo is nu gerealiseerd:
| Grootboekrekening | Soort | Debet | Credit |
| Aandelen | Balans | 54.80 | |
| Bankrekening | Balans | 18.50 | |
| Debiteur Alex | Balans | 54.80 | 54.80 |
| Crediteur Alex | Balans | 54.80 | 54.80 |
| Stockdividend | W&V | 73.30 | |
| Totaal | 182.90 | 182.90 |
Voorbeeld van een MySQL query:
SELECT `2_stock_moves`.trans_no AS Transactienr,
`2_stock_moves`.stock_id AS Artikelnr,
`2_stock_master`.description AS Artikelomschrijving,
`2_stock_master`.category_id AS Categorienr,
`2_stock_category`.description AS Artikelcategorie,
`2_stock_moves`.loc_code AS Transactiesoort,
`2_stock_moves`.tran_date AS Transactiedatum,
`2_stock_moves`.qty AS Aantal,
`2_stock_moves`.price AS Prijs,
`2_stock_moves`.qty * `2_stock_moves`.price AS Bedrag
FROM `2_stock_category` RIGHT JOIN
`2_stock_master` ON `2_stock_master`.category_id =
`2_stock_category`.category_id RIGHT JOIN
`2_stock_moves` ON `2_stock_moves`.stock_id = `2_stock_master`.stock_id
WHERE `2_stock_moves`.loc_code = 'STOCK'
ORDER BY `2_stock_category`.description,
`2_stock_moves`.tran_date,
`2_stock_moves`.trans_no
Deze uitleg is beknopt en pretendeert niet alle stappen volledig te beschrijven.